Tazminat hukuku, maddi ve manevi tazminat olmak üzere iki kategoride incelenmektedir. Maddi tazminat davası; iş görememezlik, ölüm nedeniyle destek kaybı, maluliyet ve malvarlığı zararlarını kapsamaktadır. Manevi tazminat davaları ise kusurlu bir hareket sonucunda kişinin ruh sağlığının bozulması sebebi ile açılmaktadır. Bu gibi durumlarda tazminat hakkı ile davacının maddi ve manevi kayıplarının giderilmesi amaçlanmaktadır.

Meslek hastalıkları, doktor hataları, boşanma, haksız gözaltı, iş kazası ve trafik kazaları tazminat hukuku tarafından incelenmektedir. Fazla çalışma, kıdem, mobbing ve iş sözleşmeleri sebebi ile işçiye doğan tazminat hakları da bulunmaktadır.

Trafik Kazasından Doğan Tazminat Hakları

Motorlu araçların dahil olduğu kazalar neticesince oluşan ölüm, yaralanma ve mal kaybı tazminat hakkı doğurmaktadır. Bu gibi durumlarda mağdur olan tarafın maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı yasalarla garantilenmiştir. Trafik kazasında davacı doğrudan yaralanan kişi olabileceği gibi yaralının ailesi de olabilmektedir. İlgili yasa maddesi uyarınca yaralı yakınlarının yalnızca manevi tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır.

Trafik kazası ölüm ile sonuçlanmışsa ölen kişinin bakmakla yükümlü olduğu herkes tazminat davası açabilmektedir. Ölen şahsın; eşi, çocukları, anne ve babası herhangi bir ispat gerektirmeden davaya başvuru yapabilmektedir. Dava açılabilecek kişi ve kurumlar ise; araç sürücüsü, araç sahibi, işletme sahibi ve sigorta şirketleridir.

Meslek Hastalığı Sebebiyle Açılabilecek Tazminat Davası

Kişi devam ettirmekte olduğu işi sebebiyle herhangi bir hastalığa uğradığı taktirde buna meslek hastalığı denilmektedir. Çalışan bu hastalık sebebiyle uğradığı işgücü kaybını maddi ve manevi olarak talep etme hakkına sahiptir. Ancak meslek hastalığı sebep olarak gösterilen davalarda bazı hastalık şartları aranmaktadır.

Meslek hastalığının aranan dört şartı bulunmaktadır. Bunlar; işçilik, hastalığın iş sırasında olması, süre ve hastalık şartıdır. Buna göre aranan ilk şart işçinin sigortalı olarak görünmesi durumudur. Ayrıca hastalığın yürütülen iş sebebi ile ortaya çıkmış olması gerekmektedir. Meslek hastalığının iş devamlılığı içerisinde gelişmesi ve tüzükte belirtilen hastalıklar arasında olması da aranan diğer şartlardır. Tazminat hakkının doğabilmesi ise ancak hastalığın işçiyi bedensel ve ruhsal açıdan engellemesine bağlıdır.

Meslek hastalıkları Sosyal Sigorta İşlemleri Tüzüğü kapsamında detaylı bir biçimde sıralanmıştır. Bunlar; baş, boyun, göz, kulak, yüz, göğüs, omuz, omurga, bilek ve metabolizma arızalarıdır.

Boşanma Sırasında Tarafların İsteyebileceği Tazminat Hakları

Evlilik kurumunun yasal olarak sonlandırılması durumunda kusurlu taraftan maddi ve manevi tazminat talep edilebilmektedir. Maddi tazminat davası kişinin boşanma sebebi ile maddi hasara uğradığı durumlarda açılmaktadır. Manevi tazminat davası ise kişilik haklarına bir saldırı yapıldığı durumlarda açılmaktadır.

Tazminat davasında alacaklının alacağı tutar belirlenirken farklı maddeler dikkate alınmaktadır. Tarafların maddiyatı, boşanmaya neden olan kusur dereceleri ve paranın alım gücü bu maddeler arasında yer almaktadır. Kişilerin kazandığı maddi tazminatlar ay ay ödenebilirken maddi tazminatların ödemesi tek seferde yapılmaktadır.

İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı

İşçi; sigortalı çalıştığı iş yerinden kovulduğu taktirde kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir. Bu tazminat çalışanın aldığı son maaş göz önüne alınarak ve brüt olarak hesaplanmaktadır. Bu ödeneğe yol ve yemek gibi diğer haklar da eklenmektedir. İşçinin kovulduğu yerden kıdem tazminatı alabilmesi için ise aynı yerde en az 1 yıl çalışmış olması gerekmektedir.

Doktor Hatası Sebebiyle Açılabilecek Tazminat Davaları

Hastanın doktor, hastane ya da personel hataları nedeniyle zarar görme durumunda açabileceği tazminat davası bulunmaktadır. Doktor hatası sebebiyle açılan davalarda tıbbi standartların ihlali göz önüne alınmaktadır. Bunlar teşhis veya tedavi aşamasında ihlal edilebilmektedir. Ayrıca ilgili makamın yetersiz organizasyon durumu da standart ihlali olarak kabul edilmektedir.

Haksız Gözaltı Nedeniyle Kişiye Doğan Tazminat Hakkı

Gözaltı ve tutuklama gibi işlemler Ceza Muhakemesi Kanunu’nda koruma tedbiri olarak açıklanmaktadır. Koruma tedbirleri kanuna aykırı olarak yapıldığında ise mağdur kişinin tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. Koruma tedbiri uygulanan kişi sonrasında mahkemeden beraat aldığında haksız yere işlem gördüğü kabul edilmektedir. Savcılık makamından verilen takipsizlik kararı da kişinin suçsuz olduğunu kanıtlamaktadır. Bu gibi durumda gözaltına alınan şahsın maddi ve manevi tazminat hakkı bulunmaktadır.